روش های درمان سنگ کلیه

 اولین مورد سنگ های کلیه که از دیر باز در انسانها  مشاهده گردیده است مربوط به یک مومیایی مصری می

روش های درمان سنگ کلیه

 اولین مورد سنگ های کلیه که از دیر باز در انسانها  مشاهده گردیده است مربوط به یک مومیایی مصری می باشد. شیوع بیماری سنگ کلیه در جامعه ی بشری ما به سرعت روبه افزایش می باشد. سنگ کلیه به سن ، جنس ، نژاد و موقعیت جغرافیایی بستگی دارد. این بیماری در مردان با شیوع 2 الی 3 برابر بیشتر از زنان اتفاق می افتد. احتمال بروز سنگ کلیه یا سنگ مجاری ادراری در نژاد آسیایی کمتر از نژاد آمریکایی و اسپانیایی و کمی بیشتر از نژاد آفریقایی می باشد. احتمال بروز سنگ کلیه در سنین کمتر از 20 سال ، بسیار کم است. حداکثر سن شیوع بیماری سنگ کلیه در دهه ی 4 تا 6 زندگی برآورد شده است.

از نظر جغرافیایی بیماری سنگ کلیه بیشتر در مناطق گرم و خشک ، نواحی سردسیری و سپس نواحی کوهستانی به وقوع می پیوندد. بیشترین زمان شیوع بیماری سنگ کلیه در 2 ماه اول تابستان که بیشترین درجه ی حرارت را احساس خواهیم کرد ، می باشد.

سنگ کلیه، در واقع رسوبات شیمیایی غیر طبیعی و سمی (کریستالی) است که در داخل کلیه ها تشکیل می گردد. این رسوبات اغلب به خاطر مصرف مایعات کم و در نتیجه غلظت ادرار رخ می دهد. در اغلب اوقات سنگ های کلیه به کوچکی دانه های شن بوده و همراه با ادرار بدون هیچ دردی دفع می شود. در موارد حاد ، سنگ ها ممکن است به اندازه ی یک نخد ، تیله و یا حتی بزرگتر باشند.

در صورتی که اندازه ی سنگ در حدود 5 الی 6 میلی متر باشد و همچنین در حالب هم قرار داشته باشد ، شدیدترین نوع درد مربوط به سنگ کلیه را تشکیل خواهد داد. این دردها برای دفع سنگ، مشابه درد زایمانی می باشد. 80 درصد سنگ های ادراری بخصوص آنهایی که زیر 8 میلی متر باشند ، به صورت خود به خودی دفع می گردند.

هرچند برخی از این سنگ ها آنقدر بزرگ هستند که نمی توانند از کلیه خارج گردند ، اما برخی دیگر در حالب حرکت کرده و در قسمتی از آن گیر افتاده و متوقف می شوند. سنگ هایی که در حالب متوقف می شوند می توانند علایم زیادی از جمله درد شدید ، انسداد جریان ادرار و خونریزی دیواره ی مجاری ادراری را موجب شوند.

در سنگ های راجعه ی سیستم ادراری، برای رد بیماریهای زمینه ای باید بررسی های تکمیلی صورت گیرد. احتمال تشکیل سنگ در بیماری که قبلا” یک سنگ دفع نموده ، در حدود 50 درصد  در طی 10 سال آینده برآورد شده است.

عوامل خطر سنگ کلیه:

تماس با گرما

از دست دادن آب بدن

شغل ثابت و بدون تحرک

افراد با وزن بالا و توده ی عضلانی بیشتر

حتما بخوانید :   سرطان روده بزرگ یکی از کشنده ترین بیماری های گوارشی

پرکاری غده ی پاراتیروئید

استفاده بیش از اندازه از شیر ، ویتامین د  و چاشنی ها همچون فلفل

عوامل ژنتیکی

علت بیماری سنگ کلیه:

مصرف آب سخت به دلیل املاح موجود در آن می تواند در تشکیل سنگ کلیه نقش مهمی ایفا کند.

مهم ترین مواد معدنی مؤثر در تشکیل سنگ عبارتند از: کلسیم ، منیزیوم ، فسفات ، اگزالات و سیترات می باشد. ( در 75 درصد موارد ، کلسیم در سنگ های ادراری یافت می شود که منجربه تشکیل اگزالات کلسیم خواهد شد)

علایم سنگ کلیه:

درد یکی از مهم ترین علایم وجود سنگ کلیه می باشد که میزان آن در افراد مبتلا، متفاوت خواهد بود. در برخی از افراد هیچ دردی دیده نمی شود ( یعنی سنگ کلیه خیلی کوچک است)  ، اما عکس آن هم صادق است و در برخی از افراد دردهای شدید رخ می دهد ( یعنی سنگ کلیه بزرگ بوده و در حالب باقی مانده و دردهای فلج کننده ای را ایجاد می کند).

اگر درد به قسمت های پایین تر در نزدیکر کشاله ی ران تغییر مکان دهد ، به این معناست که سنگ در طول حالب پایین آمده و به مثانه نزدیک تر شده است.  همزمان با نزدیک شدن سنگ به مثانه ، نیاز به تخلیه ی ادرار افزایش می یابد وممکن است در هنگام ادرار کردن سوزش ایجاد گردد.

در برخی موارد در ادرار خون نیز دیده می شود. گاهی نیز خون درون ادرار ، تنها در زیر میکروسکپ های آزمایشگاهی قابل مشاهده خواهد بود.

بررسی بیمار و تشخیص سنگ کلیه:

گرفتن شرح حال دقیق و معاینه بالینی ، بررسی سابقه ی فامیلی ابتلا به سنگ کلیه ، بررسی سابقه ی مصرف دارو ، هم چنین بررسی بیماریهای خونی و یا بیماریهای کلیوی می باشد.

آزمایش خون و ادرار

عکس برداری اولتراسوند

سی تی اسکن

پیلوگرام داخل وریدی

در صورتی هم که بیمار قادر به جمع کردن سنگ های ادراری باشد ، پزشک می تواند این سنگ ها را به آزمایشگاه بفرستد تا از نظر ترکیبات شیمیایی مورد بررسی قرار گیرند.

پس در صورتی که در ادرار خود سنگ پیدا کردید ، حتی اگر علامتی هم نداشتید ، سنگ را در نزد خود نگه دارید تا به پزشک نشان بدهید.

درمان:

از بین بردن سنگ کلیه از طرق شیمیایی

از بین بردن روند سنگ سازی کلیه

جلوگیری از آسیب به کلیه و انسداد مجاری ادراری

 از بین بردن عفونت 

استفاده از دستگاه سنگ شکن ( در صورتی که سنگ ها بزرگ باشند و در لگنچه ی کلیه ها رسوب کرده باشند مورد استفاده قرار می گیرد ، اما در مواقعی که سنگ کوچک است و در زیر 8 میلی متر باشد ، چون خودبه خود دفع می شود تنها وظیفه ی پزشک تسکین دردهای بیمار با ضد دردها می باشد)

حتما بخوانید :   علل و درمان کم خونی

در مواقعی که سنگ ها بسیار بزرگ باشند مثلا” در حدود 2 الی 3 سانتی متر که به سنگ های شاخ گوزنی مشهور است و در لگنچه هم قرار داشته باشد ، درمان بسیار سختی خواهند داشت. در این موارد توسط آندوسکوپی ( با سوراخ کردن کلیه از بیرون و فرستادن لیزر به داخل کلیه) و یا با لاپاروسکوپی می توان سنگ های بیمار را از بین برد.

در مرحله ی آخر جراحی باز است. که در کمتر از 10 درصد موارد نیاز به این روش خواهد بود.

افراد سنگ ساز بخاطر داشته باشند که باید حتما” در تابستان هر ساعتی 1 لیوان و در زمستان هر دو ساعت 1 لیوان ، همچنین در طول شب هم باید یک بار بیدار شده و 2 لیوان آب میل کنند.

پیشگیری:

مصرف مقدار مناسب آب و مایعات تا ایجاد حداقل 2 لیتر مایعات در روز می باشد. این کار موجب رقیق شدن ادرار خواهد شد.  ( کاهش خطر ابتلا به بیماری یا کاهش خطر عود بیماری)

اجتناب از نوشیدن چای پررنگ ، قهوه و نوشابه ها. زیرا این نوشیدنی ها میزان مواد شیمیایی داخل ادرار را بالا برده و در نتیجه منجربه تشکیل سنگ خواهد شد.

افزایش پروتئین در بدن می تواند خطر ابتلا به سنگ را افزایش دهد. بنابراین باید در مصرف پروتئین بخصوص پروتئین های حیوانی و گوشت قرمز کمی احتیاط کنیم.

رژیم کم نمک می تواند در جلوگیری از بروز و یا عود دوباره ی سنگ کلیه نقش کلیدی داشته باشد.

به یاد داشته باشید که شناسایی نوع سنگ کلیه در استفاده از رژیم مناسب برای از بین بردن آن بسیار حائز اهمیت است.

کاهش وزن و فعالیت های مناسب روزانه

در گذشته توصیه بر محدودیت استفاده از غذاهای حاوی کلسیم بوده ، اما امروزه به این نتیجه رسیده اند که این کار می تواند نتیجه ی عکس داشته باشد. به همین دلیل حتی در بعضی از بیماران مکمل های کلسیم هم داده می شود.

اغلب کسانی که دارای علایم دفع سنگ و دردهای شدید می باشند به اورژانس منتقل می شوند. در اورژانس داروهای ضد درد و مایعات داخل وریدی برای آنها تجویز خواهد شد ، تا سنگ به صورت خود به خودی دفع شود.  البته پزشکان برای اینکه از وجود سنگ در کلیه ها مطمئن بشوند ، درخواست انجام آزمایش و سایر اقدامات تشخیصی می دهند.

در شرایط زیر به پزشک مراجعه نمایید:

درد شدید در پشت یا کناره ی بدن همراه یا بدون استفراغ یا حالت تهوع

تکرار ادرار یا اضطرار زیاد برای تخلیه ی ادرار

ادرار کردن همراه با سوزش و ناراحتی

دیده شدن مقداری خون در ادرار

همچنين ببينيد

نظر خود را بنویسید

عبارات توهين آميز منتشر نخواهد شد.
از نوشتن نظرات با حروف لاتين خودداری شود.